Vrijwel alle hypotheekverstrekkers hebben te hoge boetes berekend en moeten hun klanten compenseren. Naast te hoog zijn de aflosnota’s die hypotheekverstrekkers aan hun klanten sturen volkomen vaag: geen enkele bank maakt duidelijk hoe de boete is berekend.

Rabobank, Obvion en BNP Baribas maken misbruik van de nieuwe richtlijn voor boeteberekeningen door boetes voor hun bestaande klanten te verslechteren.

Dat is de conclusie van vervolgonderzoek wat Ikbenfrits met Consumentenbond heeft uitgevoerd. Aanleiding voor dit onderzoek is de publicatie van de AFM-leidraad op 20 maart 2017. Daar staat in hoe banken de boete moeten berekenen als consumenten hun hypotheek eerder aflossen of oversluiten. Sinds 14 juli 2016 geldt namelijk nieuwe Europese regelgeving (MCD) waarin staat, dat hypotheekverstrekkers niet méér boete mogen rekenen dan het financiële nadeel dat zij hebben. Klanten die een te hoge boete hebben betaald omdat ze hun hypotheek hebben afgelost of overgesloten hebben vanaf 14 juli 2016 onder deze Europese wet recht op een teruggave van de teveel betaalde boete. Ook moeten hypotheekaanbieders van de AFM duidelijk aan hun klanten uitleggen hoe de boete is berekend.

De mensen die voor 14 juli 2016 hebben overgesloten hebben ook recht op geld terug. Toen had AFM hier echter geen bevoegdheid over maar gold het Consumentenrecht. Hierin staat hetzelfde als in de Europese richtlijn: de boete mag niet hoger zijn dan de schade. Voor deze gevallen stapt de Oversluitclaim nu naar de rechter, want de banken menen niets verkeerd gedaan te hebben. Ikbenfrits is de initiatiefnemer van de Oversluitclaim.

Te hoge boetes

De Consumentenbond heeft aan alle hypotheekbanken opgevraagd hoe ze hun boete berekenden vóór 14 juli 2016. Niet alle banken berekenden de boetes fout voor al hun hypotheekvormen. Achmea (Centraal Beheer en Woonfonds) weigert om informatie te verstrekken over haar berekeningen en is daarmee niet alleen fout maar ook intransparant.

Online hypotheekadviseur Ikbenfrits heeft 200 aflosnota’s doorgenomen van 20 banken en beoordeeld in hoeverre de banken zich houden aan de AFM-richtlijn. Er worden verschillende fouten gemaakt per hypotheekvorm, en verschillende banken doen weer andere dingen fout.

SNS presteert het slechtst bij de grootbanken; deze bank berekende te hoge hypotheekboetes voor al haar hypotheekvormen.

SNS, Reaal, Regiobank, Conservatrix en BNP Paribas zijn de banken die het meeste fouten maken in de boeteberekening. Zij hebben jarenlang hun klanten benadeeld door te hoge boetes te rekenen.

Fout per hypotheekvorm

De volgende aanbieders gingen in de volgende categorieën in de fout:

Spaarhypotheken

Bij het berekenen van een boete over een spaarhypotheek moet een hypotheekverstrekker rekening houden met:

  • Het opgebouwde bedrag in je spaarpolis; heb je bijvoorbeeld een spaarhypotheek van €300.000 en een spaarbedrag in je polis van €100.000, dan betaal je nu boete over €200.000.
  • Het feit dat je ook in de toekomst geld spaart in je polis.

In de leidraad van de AFM staat dat hiermee rekening wordt gehouden. De volgende 17 banken hielden op geen enkele manier rekening met de spaarpolis en rekenden daardoor veel te hoge boetes:

  • ABN AMRO
  • Aegon
  • Allianz
  • ASR Leven
  • BNP Paribas
  • Centraal Beheer Achmea
  • Delta Lloyd
  • Direktbank
  • Florius (administratie verzekering bij verzekeraar)
  • ING (afhankelijk van specifiek product)
  • Lloyds Bank
  • Philips Pensioenfonds
  • Reaal
  • RegioBank
  • SNS
  • Westland Utrecht (afhankelijk van specifiek product)
  • Woonfonds

Veel hypotheekverstrekkers haalden deze truc ook met hun bankspaarhypotheken.

Annuïteitenhypotheken

Bij een annuïteitenhypotheek hoort de bank er rekening mee te houden dat je iedere maand aflost. De bank loopt dus minder rente mis als je een annuïteitenhypotheek in één keer aflost dan bij een aflossingsvrije hypotheek. Toch zijn er banken die bij een annuïteitenhypotheek boete berekenden alsof je in de toekomst nooit aflost. Daardoor betaalde je dus te veel boete. Deze fout maakten de volgende banken:

  • BLG Wonen
  • Conservatrix
  • Lloyds Bank
  • Merius
  • Reaal
  • RegioBank
  • SNS
  • Venn Hypotheken
Vergelijkingsrente

Als banken een boete berekenen, vergelijken ze jouw hypotheekrente met hun “vergelijkingsrente”. Je betaalt boete over het verschil. Banken moeten van de AFM een vergelijkingsrente hanteren die het meest overeenkomt met jouw resterende rentevaste periode (periode naar boven afgerond). Bijvoorbeeld: staat je rente 10 jaar vast en heb je nog 6,5 jaar te gaan, dan moet de bank de boete berekenen met de huidige rente voor 7 jaar vast. Hoe lager die vergelijkingsrente, hoe hoger de boete. De meeste banken hanteerden een te lage vergelijkingsrente maar BNP Paribas maakt het hierbij het bontst. Deze bank hanteert vanaf 22 april 2016 de interbancaire rente; die rente is zelfs negatief.

Boeteberekeningen allemaal onbegrijpelijk

Hypotheekverstrekkers moeten duidelijk op hun aflosnota uitleggen hoe ze de boete berekenen; ook dit staat in de leidraad van de AFM. Ikbenfrits bekeek de aflosnota’s van de verschillende banken om te zien hoe zij hun klanten informeren. Om een boete te kunnen narekenen zijn 7 gegevens nodig.

De resultaten zijn schokkend. Alle onderzochte banken gingen in de fout: geen enkele toonde alle benodigde gegevens op de aflosnota. Mensen die een boete moeten betalen kunnen dus op geen enkele manier controleren hoe de bank aan het bedrag komt en of het klopt.

BLG WonenHypotrust en Nationale Nederlanden waren erg slecht met slechts 1 van de 7 gegevens op de nota getoond. Het ‘best’ of beter gezegd het minst slecht met 4 van de 7 benodigde gegevens of de nota zijn ABN AMROFloriusING en Delta Lloyd. Geen enkele

Alle banken moeten direct de benodigde gegevens op de aflosnota’s gaan presenteren om een eerlijke en transparante manier de boete te communiceren. We zullen in het vierde kwartaal 2017 dit onderzoek herhalen om te kijken of dit is gebeurd.

Boeteregeling verslechterd

De Rabobank, Obvion en BNP Paribas hebben naar aanleiding van de AFM-leidraad hun boeteberekeningen verslechterd. Het gaat hierbij om berekening bij annuïteitenhypotheken. Banken kunnen hiervoor 2 methodes hanteren, de maandlastenmethode of de contante waarde methode. Die eerste levert minder boete op voor een klant. De AFM vindt, dat banken tenminste de contante waarde methode moeten aanhouden maar positief afwijken mag natuurlijk. Navraag door de Consumentenbond leert dat banken die voorheen de gunstige methode hanteerden dit na de publicatie van de AFM-leidraad gaan aanpassen voor nieuwe klanten. Obvion, Rabobank en BNP Paribas doen dit ook voor bestaande klanten. Wij vinden het onacceptabel dat deze banken aan bestaande rechten van klanten tornen wij eisen dat zij dit voor die klanten aanpassen.

Wat kun je doen?

Heeft jouw bank jou ook flink benadeeld? Sluit je dan aan bij de Oversluitclaim. Of je nu na of vóór 14 juli 2016 bent overgesloten: de Oversluitclaim zorgt ervoor dat jij de te hoge boete terug krijgt. Voor mensen na 14 juli 2016 zorgen zij dat de herziene boete door de banken correct en transparant is. Voor mensen die vóór 14 juli overgesloten zijn is het een langer traject, want het moet via de rechter.

De Oversluitclaim zet zich in om de boeteberekening helder te krijgen, banken op hun vingers te kijken of ze het juist en eerlijk doen en handelen als ze fouten maken. Dus sluit je aan als je bent overgesloten, ook wilt dat banken hun fouten goedmaken en hun leven moeten beteren. Samen staan we sterker tegen deze machtige partijen. Meer informatie en inschrijven kan op Oversluitclaim.nl.


Stijn Janmaat

Application Designer en Growth Hacker van Ikbenfrits.


Lees ook

Chat met ons!