Hypotheek en pensioen: wat te doen?

Het (te verwachten) inkomen is een belangrijk aspect bij het berekenen van een hypotheek. Ook pensioen telt daarbij als een legitieme inkomstenbron. Er bestaat veel onduidelijkheid over het af- of oversluiten van hypotheken voorafgaand aan of tijdens de pensioengerechtigde leeftijd. Terwijl Ikbenfrits heeft uitgerekend dat juist senioren veel kunnen besparen door oversluiten, dankzij de historisch lage rentestanden. Hier leggen we uit hoe dat zit.

Voorziening of inkomen?

Er zijn drie soorten ‘oudedagsvoorzieningen’: het¬†door de staat geregelde AOW, het algemeen bekende werkgeverspensioen dat voortkomt uit gewerkte arbeidsjaren, en ten slotte zelf getroffen voorzieningen zoals levensverzekeringen of inkomsten uit eigen vermogen. Voor hypotheekverstrekkers gaat het om de inkomsten. AOW geldt als voorziening, maar wordt door banken wel goedgekeurd als inkomstenbron. Het is wel belangrijk of je reeds pensioengerechtigd bent of nog niet. AOW-pensioen wordt pas meegenomen door de banken vanaf de datum dat je daadwerkelijk de uitkering krijgt. Bij¬†arbeidspensioen is de duur van de pensioenrechten belangrijk.

Maximale hypotheek op basis van inkomen uit pensioen

Banken kijken naar het pensioeninkomen ten tijde van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Bij iemand die al met pensioen is wordt vooral gekeken naar de huidige situatie en de mate waarin deze naar verwachting stabiel zal blijven. Bij iemand die nog niet met pensioen is maar binnenkort wel de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, wordt gekeken naar het verwachte pensioeninkomen. De bank zal zich ervan willen vergewissen dat de hypotheeklasten ook na ingang van pensioen nog te dragen zijn. De meeste banken willen daarom dat mensen vanaf 55 jaar ook de toekomstige pensioeninkomsten aantonen. Daartoe moet aantoonbaar zijn dat je de 50 jaar voorafgaand aan de AOW-leeftijd in Nederland gewoond en/of gewerkt hebt. Voor elk jaar dat dat het geval is wordt 2% AOW-pensioen geteld.

Oversluiten aantrekkelijk voor 55-plussers

Ikbenfrits heeft op basis van 40.000 dossiers onderzoek gedaan naar de voordelen van oversluiten voor 55-plussers. Daartoe zijn mensen die kunnen¬†besparen door oversluiten¬†onderverdeeld in leeftijdscategorie√ęn. Uit de grafiek die daaruit voortkomt, is goed te zien dat mensen met een leeftijd boven de 55 jaar aanzienlijk vaker kunnen besparen op hun hypotheeklasten¬†dan mensen tot 55 jaar.

besparing per leeftijd - pensioen
Hoe dat komt? Op latere leeftijd hebben mensen vaak een lagere hypotheekschuld. De woning is dan veel meer waard dan de hypotheek. Ook is de huidige hypotheek van deze mensen in verhouding vaak duur: de hypotheken zijn al geruime tijd geleden afgesloten en in de tussentijd zijn de rentes alleen maar gedaald. Op dit moment staan ze zelfs historisch laag. Door de ‘loan to value’ ratio (de maximale hoogte van de hypotheek ten opzichte van de waarde van het huis) en de grote besparingsmogelijkheden op¬†rente, is overstappen voor 55-plussers vaak aantrekkelijk.

Hypotheekrenteaftrek bij pensioen

Sinds 2001 geldt de hypotheekrenteaftrek voor 30 jaar. Als je hypotheek na die 30 jaar nog niet is afgelost, stijgen je woonlasten dus aanzienlijk. Bij het afsluiten van een nieuwe hypotheek wordt die termijn alleen verlengd bij een verhoging van de hypotheeksom. Is de hypotheek echter voor 2001 afgesloten, dan geldt de 30 jaar vanaf dat moment. Tot 2031 kun je dan dus gebruikmaken van hypotheekrenteaftrek. Wel gelden er vanaf de pensioengerechtigde leeftijd een aantal zaken omtrent belastingtarieven en heffingskortingen. Zo gelden er andere belastingtarieven in box 1. Dat heeft invloed op de hypotheekrenteftrek: wanneer je een lager percentage aan inkomstenbelasting betaalt, ontvang je een lager percentage terug over je hypotheekrente.

Overlijdensrisicoverzekering

Ondanks dat voor veel senioren oversluiten een flinke besparing oplevert, is het krijgen van een nieuwe hypotheek soms lastiger. Dit heeft niet alleen te maken met lagere verwachte inkomsten na pensionering, maar ook met een hogere overlijdenskans. Een hypotheek hoeft pas na 30 jaar afgelost te zijn en hoe ouder je bent, hoe groter de kans dat je binnen die 30 jaar overlijdt. Dat is een risico voor de bank. Om dat risico af te dekken, verplicht de bank je een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten voor minimaal 15 jaar. Wanneer je binnen die 15 jaar komt te overlijden, keert de verzekering een bedrag uit. Daarmee kunnen nabestaanden de hypotheek aflossen en/of in de woning blijven wonen. Heb je nog geen overlijdensrisicoverzekering? Dan ben je verplicht deze af te sluiten als je hypotheekbedrag boven (meestal) 80% van je woningwaarde zit. Meer weten over overlijdensrisicoverzekeringen? Lees hier verder.

Gratis Doe 't zelf-check

Of oversluiten de moeite waard is, hangt van diverse factoren af, zoals de huidige woningwaarde, de hypotheekschuld, de rente en je inkomen. De gratis Doe 't zelf-check van Ikbenfrits neemt dat alles in ogenschouw en laat direct na het invullen van deze gegevens zien of je kunt besparen. Voor specifiek advies bij pensioen, kan bij een positieve uitkomst van de Doe 't zelf-check een persoonlijke bel-afspraak worden ingepland met een van de onafhankelijke adviseurs van Ikbenfrits. Daarin wordt ook besproken wat de beste opties zijn als bijvoorbeeld binnenkort het inkomen gaat veranderen door een aankomend pensioen.

Sarah Famke Oortgijsen