Rekentools
Afspraak
Kennisbank
.webp)
In het kort
Je kunt sinds 2023 geen nieuwe FOR meer opbouwen, maar het bestaande saldo mag wel op de balans blijven staan. Bij afname of opheffing van het saldo kan de winst uit je bedrijf hoger worden, tenzij je het bedrag omzet in een lijfrente.
- Een FOR telt meestal niet direct mee als eigen geld voor je hypotheek.
- Omzetten naar lijfrente kan slim zijn, maar verlaagt je vrije buffer.
- Laat je accountant en hypotheekadviseur vóór je aanvraag samen naar je FOR, inkomen en eigen geld kijken.
Wat was de fiscale oudedagsreserve
De fiscale oudedagsreserve (FOR) was een regeling voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Denk aan zzp’ers met een eenmanszaak, een vof of een maatschap. Tot en met 2022 kon je een deel van de winst reserveren voor later. Daardoor betaalde je op dat moment minder inkomstenbelasting. Sinds 2023 kan dat niet meer.
Let op: de FOR was geen echte pensioen(spaar)rekening. Het was een bedrag op papier. Je hoefde het bedrag niet apart te zetten. Daarom lieten veel ondernemers het geld gewoon in hun bedrijf zitten. Handig voor de cashflow, maar lastiger als je later alsnog moet afrekenen. De Kamer van Koophandel is heel duidelijk: de FOR heette oudedagsreserve, maar was geen pensioen. Het was slechts uitstel van belasting op een deel van de winst.
“De FOR komt nog wel eens voor bij hypotheekaanvragen. In de praktijk wordt dit vaak opgevangen door de inkomensverklaring voor ondernemers. Dan valt het aantal vragen van de bank daardoor wel mee.” – Dave Kok, hypotheekadviseur bij Frits.
Hoe heeft de FOR invloed op een hypotheekaanvraag?
Als je een hypotheek aanvraagt gaat het om twee dingen: hoeveel inkomen heb je (langdurig) beschikbaar en welke financiële verplichtingen heb je (al)?
Bij ondernemers kijkt de bank daarom niet alleen naar de winst, maar ook naar de balans, het eigen vermogen, schulden, liquiditeit en eventuele belastingclaims. Bij die claims komt de FOR om de hoek kijken.
Een FOR kan op drie manieren invloed hebben op een hypotheekaanvraag:
- De FOR is geen vrij spaargeld
Staat er 30.000 euro FOR op je balans? Dan betekent dat niet dat je 30.000 euro vrij kunt gebruiken voor kosten koper, verbouwing of overbrugging. Over dat bedrag moet je nog belasting betalen. - De FOR kan het financiële plaatje minder duidelijk maken
Voor een zzp-hypotheek wil de bank snappen hoe de cijfers van jouw bedrijf zijn. Een FOR op de balans vraagt uitleg: blijft het saldo staan, komt het vrij of ga je het omzetten naar lijfrente? - Je keuze voor de FOR heeft invloed op je buffer
Zet je de FOR om naar een lijfrente? Dan gaat er geld naar een pensioenproduct. Goed voor later, maar dat geld is daarna niet meer vrij beschikbaar voor je huis.
“Een belangrijke misvatting is dat de FOR nooit een effect heeft op de hypotheek. Elk mogelijk risico kan invloed hebben op de hypotheek, dus ook een FOR.” – Dave Kok, hypotheekadviseur bij Frits.
Telt de FOR mee als eigen geld voor de hypotheek?
Meestal tellen banken de FOR niet één-op-één mee als eigen geld voor de hypotheek. De fiscale oudedagsreserve is een fiscale reserve, dus geen spaarpot. Misschien heb je het onderliggende geld op een zakelijke rekening of zelfs in privé staan. Maar de FOR zelf is geen vrij beschikbaar vermogen.
De onderstaande tabel zet alles wat je moet weten over de FOR voor jouw hypotheek op een rij.
|
Situatie |
Wat betekent dit voor je hypotheek? |
Waar let je op? |
|---|---|---|
|
FOR staat op de balans en geld staat nog op je rekening |
Je hebt liquiditeit, maar ook een toekomstige belastingclaim |
Laat je accountant uitleggen welk deel echt vrij is |
|
FOR staat op de balans, maar geld zit in je bedrijf |
Minder directe buffer voor aankoopkosten |
Bank wil weten of je bedrijf genoeg ruimte houdt |
|
FOR wordt omgezet naar lijfrente |
Pensioenopbouw is geregeld, maar geld zit vast |
Minder vrij eigen geld voor aankoop of verbouwing |
|
FOR valt vrij bij stoppen |
Je winst kan eenmalig stijgen, maar je betaalt belasting |
Eenmalige winst is meestal geen duurzaam hypotheekinkomen |
|
FOR is hoger dan ondernemingsvermogen |
Mogelijk verplichte afname of opheffing in bepaalde situaties |
Bespreek dit vóór je hypotheekaanvraag |
Zzp-hypotheek aanvragen met FOR-saldo: dit heb je nodig
Bij een hypotheekaanvraag als zzp’er moet je zorgen voor een duidelijk dossier. Heb je nog FOR op de balans staan? Zorg dan dat je deze documenten klaarzet:
- Jaarrekeningen van de laatste drie jaar
- Aangiften inkomstenbelasting van de laatste drie jaar
- Balans met het FOR-saldo duidelijk zichtbaar
- Korte toelichting van je accountant op de FOR
- Bewijs van lijfrentestortingen als je de FOR hebt omgezet
- Overzicht van je zakelijke en privébuffer
- Bij NHG: een Inkomensverklaring Ondernemer, als dat nodig is
Bronnen:
