Geregistreerd partnerschap ontbinden met koophuis: wat gebeurt er met je hypotheek?

In het kort

• Bij het ontbinden van een geregistreerd partnerschap maak je duidelijke afspraken over de woning, hypotheek, overwaarde of restschuld.
• Blijft één partner in het huis wonen? Dan moet de bank akkoord gaan dat de ander van de hypotheek af gaat.
• Zonder minderjarige kinderen en als jullie het eens zijn, kan de ontbinding meestal via een notaris of advocaat.
• Hebben jullie minderjarige kinderen of zijn jullie het niet eens? Dan loopt de ontbinding via de rechter.
• De bank beoordeelt altijd zelf of één partner de hypotheek alleen kan betalen.

Als jullie een geregistreerd partnerschap beëindigen lijkt dat heel sterk op scheiden.
Dat kan grofweg op twee manieren:

• Jullie zijn het eens over de afspraken en hebben geen minderjarige kinderen
  De ontbinding kan via een notaris of advocaat. Jullie maken samen een beëindigingsovereenkomst, waarin de afspraken staan over het huis en de hypotheek.
• Jullie zijn het niet eens en/of hebben minderjarige kinderen
  De ontbinding moet via de rechter. Daar heb je een advocaat voor nodig.
  Dat geldt voor zowel de afspraken over het huis en de hypotheek als over de kinderen en andere zaken.

Hypotheek op één naam zetten

Wil jij of je ex-partner blijven wonen, maar hebben jullie nu samen een hypotheek?
Met twee namen op de hypotheekakte zijn jullie allebei hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat de bank jullie allebei mag aanspreken voor de volledige hypotheekschuld. Let op: ook als één van jullie al ergens anders woont. En ook als jullie onderling afspreken dat de blijvende partner alles betaalt.

Wil jij of je ex-partner de woning en de hypotheek overnemen? Dan moet de vertrekkende partner worden ‘ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid’. De bank beoordeelt dan opnieuw of de blijvende partner de hypotheek alleen kan dragen. Daarvoor kijkt de bank naar inkomen, vaste lasten, eventuele alimentatie, schulden en de waarde van de woning.

Overwaarde of restschuld verdelen

Vaak is een koophuis meer of minder waard dan de hypotheek. Dat verschil moeten jullie verdelen.

Een voorbeeld

De woning is 440.000 euro waard. De hypotheek is 320.000 euro.
Dan is er 120.000 euro overwaarde.

Zijn jullie allebei voor de helft eigenaar? Dan heeft ieder recht op 60.000 euro.
Blijft er één van jullie in de woning wonen? Dan moet diegene de ander meestal uitkopen.
Dat kan met spaargeld, of de hypotheek moet omhoog.

Banken kijken hier streng naar. Je moet namelijk niet alleen de bestaande hypotheek kunnen betalen, maar ook het bedrag om jouw ex-partner uit te kopen.

Samen afspraken maken is niet genoeg

Jullie kunnen met elkaar afspreken dat jij of je ex-partner de woning en de hypotheek overneemt. Helaas is dat niet genoeg, omdat ook de bank officieel akkoord moet gaan. De bank doet een eigen beoordeling. Als de bank de nieuwe hypotheek weigert gaat het niet door, ook niet als jullie het met elkaar eens zijn.

Laat daarom eerst berekenen of het financieel haalbaar is om de woning over te nemen. Stel pas daarna het echtscheidingsconvenant of de beëindigingsovereenkomst op, om teleurstellingen te voorkomen.

"Mijn tip is om naar een hypotheekadviseur te gaan die ervaring heeft met ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Het is een heel specifiek proces" — Judie Liu, Hypotheekadviseur bij Frits

De onderstaande tabel toont de mogelijkheden met een hypotheek en een koopwoning, als jullie een geregistreerd partnerschap beëindigen.

Welke documenten moet je aanleveren bij de bank?

De bank vraagt om een aantal documenten, vooral wanneer jij of je ex-partner in de woning wil blijven wonen. Je kunt denken aan:

• De beëindigingsovereenkomst of het convenant
• De beschikking van de rechter, als die nodig is
• Het ouderschapsplan, als jullie minderjarige kinderen hebben
• Inkomensgegevens
• Gegevens over alimentatie
• Een taxatie van de woning
  Tip: soms is een desktoptaxatie voldoende. Als er geen verhoging van de hypotheek nodig is stelen sommige banken de taxatie zelfs helemaal niet verplicht.
• Overzicht van spaargeld, schulden en leningen
• Afspraken over overwaarde of restschuld

Let op: wil je meer lenen dan volgens de regels standaard is toegestaan? Dan krijg je te maken met maatwerk. Dan zal er in sommige gevallen meer worden gevraagd, zoals een NIBUD budgetplanner.

Samen de woning verkopen

Besluiten jullie de woning te verkopen, en allebei andere woonruimte te zoeken? Dat is soms de meest praktische oplossing. De hypotheek wordt afgelost uit de opbrengst. Blijft er geld over? Dan verdelen jullie dat volgens de eigendomsverhoudingen en de gemaakte afspraken. Is er een tekort? Dan moeten jullie afspraken maken over de restschuld.

Let op: blijft er geld over? Houd dan rekening met de bijleenregeling als je later weer een huis koopt. De Belastingdienst ziet overwaarde bij verkoop als eigenwoningreserve. Dat betekent dat je het geld opnieuw in een volgende woning moet steken, als je volledig gebruik wilt blijven maken van hypotheekrenteaftrek. Onze adviseurs vertellen je er graag meer over.