Telt je individueel keuzebudget mee voor je hypotheek?

Banken rekenen je individueel keuzebudget meestal deels mee, mits het bedrag structureel is en het op je werkgeversverklaring staat.

stopwatch

5 min

calendar
15 augustus 2023
eye

5360

Bijgewerkt: 2 oktober 2026

Geschreven door: Karin de Jonge

Gecontroleerd door: Judie Liu

Geschreven door:
Karin de Jonge

Gecontroleerd door:
Judie Liu

In het kort:

  • Je IKB telt meestal deels mee, niet volledig.
  • De bank kijkt of het bedrag structureel is en of je het in geld laat uitkeren.
  • Je werkgeversverklaring is bepalend: daar staat één veld voor het IKB.
  • Vakantiegeld dat al in je IKB zit, telt niet nog een keer apart mee.

Wat is een individueel keuzebudget?

Een individueel keuzebudget, kortweg IKB, is een budget dat je naast je salaris opbouwt en je zelf besteedt. Meestal zitten je vakantietoeslag en eindejaarsuitkering erin.¹

Je kiest zelf wat je doet met dit geld: het laten uitbetalen, vakantie-uren kopen of aan een opleiding besteden. Een individueel keuzebudget zien we vooral terug bij de overheid en in de zorg. Sommige werkgevers noemen het een flexbudget of een persoonlijk keuzebudget.

Welk deel van je IKB telt mee voor je hypotheek?

Van je IKB telt het deel mee dat structureel is en dat je in geld laat uitkeren. Een bank rekent namelijk alleen met inkomen waarvan vaststaat dat je het volgend jaar ook krijgt.

Je IKB bestaat daarom uit twee geldstromen. De eerste bestaat uit je vakantiegeld en eindejaarsbonus. Dat bedrag ligt vast in je cao, dus het is te herleiden en het telt mee.

De tweede geldstroom is het vrij besteedbare deel dat daar bovenop komt, bijvoorbeeld een opleidingsbudget of een fietsplan. Dit deel telt alleen mee als het onvoorwaardelijk in je arbeidsovereenkomst staat. Je moet het wel in geld kunnen laten uitkeren.²

Het feit dat je maar een deel van je IKB kunt gebruiken voor je hypotheek, is ook de reden dat je niet je hele budget ziet terugkomen in je maximale hypotheek. Een deel van je IKB kun je trouwens wel aan iets anders besteden.

Wat moet er op je werkgeversverklaring staan?

Op je werkgeversverklaring hoort je IKB in het veld ‘Structureel flexibel budget, vrij besteedbaar en in geld uitkeerbaar’.² Dat is het enige veld waar je werkgever het bedrag mag invullen.

Je werkgever moet op drie dingen letten als hij het formulier invult:

  • Het IKB moet niet staan bij het bruto jaarsalaris. Dan klopt het bedrag niet met je salarisstrook en wijst de bank de verklaring af.
  • Niet het hele budget moet erin staan. Alleen het deel dat je in geld laat uitkeren mag meegeteld worden. Wat aan verlof of een opleiding vastzit, hoort er niet in.
  • Je vakantiegeld moet niet twee keer op het formulier staan. Zit je vakantietoeslag in je IKB, dan hoort dat bedrag bij het IKB en niet ook nog bij het veld vakantietoeslag.

Vult je werkgever één totaalbedrag in? Dan kan de bank niet zien welk deel van het geld wordt uitgekeerd. Vraag de salarisadministrateur dan om een specificatie waarin dat bedrag apart staat. Eén verkeerd veld en het formulier moet opnieuw worden ingevuld. Zonde van je tijd.

"Het gaat bijna altijd mis in één veld op de werkgeversverklaring. De salarisadministratie zet het hele budget bij het jaarsalaris, en dan sluit het niet aan op de loonstrook. Dat kost een week vertraging voor iets wat in vijf minuten goed had gekund.” Judie Liu - Hypotheekadviseur bij Frits

IKB opnemen of laten staan: wat is slim?

De manier waarop je je IKB gebruikt, bepaalt wat een bank ziet. Laat je het maandelijks uitbetalen? Dan staat het op je salarisstrook en weten we dat je je IKB in geld laat uitbetalen. Spaar je het IKB op en neem je het één keer per jaar op? Dan ziet de bank een piek in je inkomsten, in plaats van een structureel bedrag.

Koop je er extra verlofdagen of bijvoorbeeld een fiets van? Dan is het voor je hypotheek geen inkomen. Ben je van plan om binnen een jaar een huis te kopen? Laat het IKB dan in geld uitkeren, zodat het voor je bank aantoonbaar is.

Hoeveel kun je lenen met een IKB?

Wat je kunt lenen met een individueel keuzebudget, reken je zelf door met onze rekentool. Vul daarbij niet je hele IKB in als inkomen, maar alleen het deel dat je in geld laat uitkeren. Anders komt de uitkomst hoger uit dan wat de bank straks berekent.

Een rekenvoorbeeld: Samira werkt bij een gemeente en verdient 42.000 euro bruto per jaar, exclusief IKB. Bij gemeenten is het IKB 17,05 procent van het brutosalaris (Bron: CAO Rijk). Dat is voor Samira ruim 7.100 euro per jaar. Haar toetsinkomen is daarmee ruim 49.100 euro. Bij de leennormen van 2026 leen je grofweg vier tot vierenhalf keer je toetsinkomen. Het IKB scheelt Samira dus zo'n 30.000 euro aan maximale hypotheek.

Let op: in het IKB zit je vakantiegeld al. Staan je IKB en je vakantiegeld allebei op de werkgeversverklaring, dan telt het dubbel en keurt de bank het formulier af.

Hoeveel je te besteden hebt, hangt af van de grootte van je budget. Bij een cao waarin het IKB ongeveer een zesde van je jaarsalaris is (wat veel voorkomt), gaat het al snel om enkele duizenden euro's toetsinkomen. Je adviseur rekent voor jouw cao door wat er precies meetelt.

Heb je vragen over je IKB en hypotheek?

Krijg jij een IKB en wil je dat meenemen in je hypotheek? Frits rekent voor jou door welk deel meetelt en controleert of je werkgeversverklaring helemaal klopt. Dan hoef je daar later niet meer te onderzoeken. Neem contact op met de hypotheekadviseurs van Frits voor meer informatie over IKB en hypotheek. Zij halen het onderste uit de kan voor je en zorgen dat je de best mogelijke hypotheek krijgt in jouw situatie. Wanneer mogen we je bellen?

Gratis hypotheekgesprek inplannen

Bronnen:

  1. CAO Rijk, hoofdstuk 9, Individueel Keuzebudget, https://www.caorijk.nl/cao-rijk/1.-algemeen/hoofdstuk-9/individueel-keuzebudget — geraadpleegd 17 augustus 2026
  2. Nationale Hypotheek Garantie, Model werkgeversverklaring, veld 8 en voetnoot 3, https://www.nhg.nl/media/4p1iia2m/nhg-werkgeversverklaring-2024-nl_v2.pdf — geraadpleegd 17 augustus 2026
  3. Tijdelijke regeling hypothecair krediet, https://wetten.overheid.nl/BWBR0032503 — geraadpleegd 17 augustus 2026

Veelgestelde vragen over de IKB-hypotheek

Niet gevonden wat je zocht? Geen zorgen, we hebben hier de meest voorkomende veelgestelde vragen voor je verzameld. Nog meer vragen? Een overzicht kun je vinden op onze FAQ pagina. 

Telt mijn IKB mee bij de NHG?

Je IKB telt mee bij een hypotheek met de NHG. Er zijn wel wat voorwaarden: het moet gaan om een structureel flexibel budget dat vrij besteedbaar en in geld uitkeerbaar is, en het moet zo op je werkgeversverklaring staan.² De NHG kent hiervoor geen aparte regel en gebruikt hetzelfde model van de werkgeversverklaring.

Telt mijn IKB mee als ik een tijdelijk contract heb?

Je IKB kan meetellen met een tijdelijk contract, maar dan speelt er eerst een andere vraag: Hoe stelt de bank je inkomen uit dat contract vast? Bij een tijdelijk dienstverband rekent de bank vaak met een gemiddelde over eerdere jaren of vraagt om een intentieverklaring. Is er geen intentieverklaring? De bank pluist dan je hele inkomen uit, dus ook je IKB.

Kan ik mijn IKB gebruiken voor de kosten koper?

Je IKB gebruiken voor het betalen van de kosten koper kan, want een uitbetaald IKB is gewoon geld op je rekening. Laat het dan wel op tijd uitkeren, zodat je het bij de notaris kunt inleggen. Let hier wel op: het geld dat je opneemt en uitgeeft, is daarna geen inkomen meer. Bespreek met je adviseur wat handiger is in jouw situatie, opnemen of laten meetellen.

Wat als mijn cao verandert?

Veranderen de eisen over je individueel keuzebudget in je cao? Dan kan de samenstelling van je IKB anders worden. Dat is bijvoorbeeld doordat er een component bij komt of juist verdwijnt.

Voor een lopende hypotheek maakt dat niets uit: de bank heeft je inkomen bij de aanvraag een keer onderzocht en doet dat niet opnieuw. Vraag je een hypotheekverhoging aan? Dan geldt de dan geldende cao en de dan geldende werkgeversverklaring.

Frame 10 (2)

Bellen met een expert

Wil jij jouw situatie bespreken met één van onze gecertificeerde hypotheekadviseurs? Laat dan je nummer achter. Op een tijd die jou uitkomt word je gebeld en kun je al je vragen stellen. In het gratis eerste gesprek wordt al 80% besproken.
Mogen wij je helpen?
Karin de Jonge

Karin is ruim tien jaar werkzaam in de hypothekenbranche en kan na jaren werkervaring zeggen dat ze advies geven het allerleukst vindt. Of het nu gaat om het verduurzamen van je huis, het oversluiten.. Lees verder

Meer lezen over Hypotheek afsluiten

23/05/2026

Funderingsrisico in je taxatierapport: wat betekent dit voor je hypotheek?

Energielabel woning uitgelegd

Wat is een krediethypotheek?

20/09/2024

Invloed van het energielabel op je hypotheek in 2026

30/08/2024

Hoe werkt Frits in vergelijking tot de Hypotheker?

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief boordevol tips, hypotheeknieuws en aanbevelingen.