In het kort:
- Je IKB telt meestal deels mee, niet volledig.
- De bank kijkt of het bedrag structureel is en of je het in geld laat uitkeren.
- Je werkgeversverklaring is bepalend: daar staat één veld voor het IKB.
- Vakantiegeld dat al in je IKB zit, telt niet nog een keer apart mee.
Wat is een individueel keuzebudget?
Een individueel keuzebudget, kortweg IKB, is een budget dat je naast je salaris opbouwt en je zelf besteedt. Meestal zitten je vakantietoeslag en eindejaarsuitkering erin.¹
Je kiest zelf wat je doet met dit geld: het laten uitbetalen, vakantie-uren kopen of aan een opleiding besteden. Een individueel keuzebudget zien we vooral terug bij de overheid en in de zorg. Sommige werkgevers noemen het een flexbudget of een persoonlijk keuzebudget.
Welk deel van je IKB telt mee voor je hypotheek?
Van je IKB telt het deel mee dat structureel is en dat je in geld laat uitkeren. Een bank rekent namelijk alleen met inkomen waarvan vaststaat dat je het volgend jaar ook krijgt.
Je IKB bestaat daarom uit twee geldstromen. De eerste bestaat uit je vakantiegeld en eindejaarsbonus. Dat bedrag ligt vast in je cao, dus het is te herleiden en het telt mee.
De tweede geldstroom is het vrij besteedbare deel dat daar bovenop komt, bijvoorbeeld een opleidingsbudget of een fietsplan. Dit deel telt alleen mee als het onvoorwaardelijk in je arbeidsovereenkomst staat. Je moet het wel in geld kunnen laten uitkeren.²
Het feit dat je maar een deel van je IKB kunt gebruiken voor je hypotheek, is ook de reden dat je niet je hele budget ziet terugkomen in je maximale hypotheek. Een deel van je IKB kun je trouwens wel aan iets anders besteden.
Wat moet er op je werkgeversverklaring staan?
Op je werkgeversverklaring hoort je IKB in het veld ‘Structureel flexibel budget, vrij besteedbaar en in geld uitkeerbaar’.² Dat is het enige veld waar je werkgever het bedrag mag invullen.
Je werkgever moet op drie dingen letten als hij het formulier invult:
- Het IKB moet niet staan bij het bruto jaarsalaris. Dan klopt het bedrag niet met je salarisstrook en wijst de bank de verklaring af.
- Niet het hele budget moet erin staan. Alleen het deel dat je in geld laat uitkeren mag meegeteld worden. Wat aan verlof of een opleiding vastzit, hoort er niet in.
- Je vakantiegeld moet niet twee keer op het formulier staan. Zit je vakantietoeslag in je IKB, dan hoort dat bedrag bij het IKB en niet ook nog bij het veld vakantietoeslag.
Vult je werkgever één totaalbedrag in? Dan kan de bank niet zien welk deel van het geld wordt uitgekeerd. Vraag de salarisadministrateur dan om een specificatie waarin dat bedrag apart staat. Eén verkeerd veld en het formulier moet opnieuw worden ingevuld. Zonde van je tijd.
"Het gaat bijna altijd mis in één veld op de werkgeversverklaring. De salarisadministratie zet het hele budget bij het jaarsalaris, en dan sluit het niet aan op de loonstrook. Dat kost een week vertraging voor iets wat in vijf minuten goed had gekund.” Judie Liu - Hypotheekadviseur bij Frits
IKB opnemen of laten staan: wat is slim?
De manier waarop je je IKB gebruikt, bepaalt wat een bank ziet. Laat je het maandelijks uitbetalen? Dan staat het op je salarisstrook en weten we dat je je IKB in geld laat uitbetalen. Spaar je het IKB op en neem je het één keer per jaar op? Dan ziet de bank een piek in je inkomsten, in plaats van een structureel bedrag.
Koop je er extra verlofdagen of bijvoorbeeld een fiets van? Dan is het voor je hypotheek geen inkomen. Ben je van plan om binnen een jaar een huis te kopen? Laat het IKB dan in geld uitkeren, zodat het voor je bank aantoonbaar is.
Hoeveel kun je lenen met een IKB?
Wat je kunt lenen met een individueel keuzebudget, reken je zelf door met onze rekentool. Vul daarbij niet je hele IKB in als inkomen, maar alleen het deel dat je in geld laat uitkeren. Anders komt de uitkomst hoger uit dan wat de bank straks berekent.
Een rekenvoorbeeld: Samira werkt bij een gemeente en verdient 42.000 euro bruto per jaar, exclusief IKB. Bij gemeenten is het IKB 17,05 procent van het brutosalaris (Bron: CAO Rijk). Dat is voor Samira ruim 7.100 euro per jaar. Haar toetsinkomen is daarmee ruim 49.100 euro. Bij de leennormen van 2026 leen je grofweg vier tot vierenhalf keer je toetsinkomen. Het IKB scheelt Samira dus zo'n 30.000 euro aan maximale hypotheek.
Let op: in het IKB zit je vakantiegeld al. Staan je IKB en je vakantiegeld allebei op de werkgeversverklaring, dan telt het dubbel en keurt de bank het formulier af.
Hoeveel je te besteden hebt, hangt af van de grootte van je budget. Bij een cao waarin het IKB ongeveer een zesde van je jaarsalaris is (wat veel voorkomt), gaat het al snel om enkele duizenden euro's toetsinkomen. Je adviseur rekent voor jouw cao door wat er precies meetelt.
Heb je vragen over je IKB en hypotheek?
Krijg jij een IKB en wil je dat meenemen in je hypotheek? Frits rekent voor jou door welk deel meetelt en controleert of je werkgeversverklaring helemaal klopt. Dan hoef je daar later niet meer te onderzoeken. Neem contact op met de hypotheekadviseurs van Frits voor meer informatie over IKB en hypotheek. Zij halen het onderste uit de kan voor je en zorgen dat je de best mogelijke hypotheek krijgt in jouw situatie. Wanneer mogen we je bellen?
Bronnen:
- CAO Rijk, hoofdstuk 9, Individueel Keuzebudget, https://www.caorijk.nl/cao-rijk/1.-algemeen/hoofdstuk-9/individueel-keuzebudget — geraadpleegd 17 augustus 2026
- Nationale Hypotheek Garantie, Model werkgeversverklaring, veld 8 en voetnoot 3, https://www.nhg.nl/media/4p1iia2m/nhg-werkgeversverklaring-2024-nl_v2.pdf — geraadpleegd 17 augustus 2026
- Tijdelijke regeling hypothecair krediet, https://wetten.overheid.nl/BWBR0032503 — geraadpleegd 17 augustus 2026


