De rentes staan laag dus wil je kijken of je kan besparen op je maandlasten, logisch! Toch aarzel je omdat je hebt gehoord dat je dan een boete moet betalen aan de bank. Ik zal je vertellen hoe zo’n boete eigenlijk wordt bepaald, dan weet je straks waar je aan toe bent.

Michiel Lensink

Waarom die boete?

Een boete, dat klinkt als iets dat je koste wat kost wilt voorkomen. Toch is het minder heftig dan het lijkt allemaal. Ik ga je eerst uitleggen waarom de bank je een boete oplegt als je oversluit. Dat zit zo: de bank leent jou een groot bedrag voor de koop van je huis. Dit is interessant voor de bank omdat je ook rente gaat betalen. Meestal spreek je hiervoor een periode af dat de rente vast staat: de rentevaste periode. Vaak is dit 10 of 20 jaar. Als je oversluit neem je een andere hypotheek bij een andere bank. Je oude bank loopt dan een aantal jaren rente mis. Dit berekenen ze aan je door. Het is dus meer een compensatie dan een boete.

Hoe wordt de boete bij oversluiten bepaald?

De AFM heeft in maart 2017 een leidraad uitgebracht die precies bepaalt hoe de boete moet worden uitgerekend. Uitgangspunt hierbij is dat de bank niet mag verdienen aan de boete. Het principe van de boeteberekening leggen we uit in de volgende animatie:


Wanneer je oversluit dan los je te vroeg de lening af, waardoor de bank rente misloopt. Een deel van je lening kan je boetevrij aflossen. Ik heb voor je uitgezocht bij verschillende banken welk deel van de hypotheek je boetevrij kan aflossen.

Aanbieder Boetevrij deel Aanbieder Boetevrij deel Aanbieder Boetevrij deel
Aegon 10% Delta Lloyd** 10% Argenta Hypotheek 15%
Allianz Hypotheek 10% Florius** 10% Venn Hypotheken 15%
Attens Hypotheken 10% Syntrus Achmea Basis 10% Centraal Beheer * 15-20%
Bank of Scotland 10% Tellius Toekomstvast Hypotheek 10% Woonfonds* 15-20%
bijBouwe 10% ASR* 10-15% Rabobank Plus 20%
BLG Wonen 10% Hypotrust* 10-15% Merius Hypotheken 25%
Conservatrix Hypotheek 10% NIBC Direct** 15% Tulp Hypotheken 25%

*afhankelijk van het type product
**geldt voor enkele producten van deze aanbieder

Aan boetevrij aflossen zijn geen extra kosten verbonden. Over het deel dat niet boetevrij af te lossen is moet je eenmalig een boete betalen. Dit is de oversluitboete. Die wordt bepaald door 3 factoren.

  1. Als eerste wordt er gekeken naar de rente die je nu aan de bank betaalt.
  2. Daarna is de resterende rentevaste periode (RVP) en de huidige rente bij een soortgelijke lening (dit wordt de vergelijkingsrente genoemd) van belang.
  3. Als laatste is het bedrag dat je boetevrij mag aflossen ook van invloed.
Meer lezen over de boete?
We hebben een blog geschreven over hoe je de boete kan berekenen. Die laat dat stapsgewijs zien en kan je hier lezen.

Als de hypotheekrente daalt of stijgt voor het moment waarop je aflost, kan dat gevolgen hebben voor de boete. Houd dit dus in de gaten. Wanneer je gaat oversluiten dan vraag je een proforma aflosnota aan bij je huidige hypotheekverstrekker. Hiermee wordt de boete voor een beperkte tijd vastgezet. Wanneer de aflosnota afloopt dan kan de boete weer veranderen als de rentes hoger of lager zijn geworden.

Moet je altijd een boete betalen?

De boete die je moet betalen heeft te maken met de rente-inkomsten die de hypotheekverstrekker misloopt. Als de rentevaste periode bijna is afgelopen dan krijg je van je hypotheekverstrekker een nieuw renteaanbod. Doe je niets? Dan wordt je rentevaste periode verlengd. Dit is een heel goed moment om te kijken of een andere hypotheekverstrekker niet een beter aanbod voor je heeft. De boete is namelijk te verwaarlozen omdat de hypotheekverstrekker nauwelijks geld misloopt. Verder heb je in de volgende situaties ook niet te maken met een boete:

  • Als je een variabele rente hebt en er dus geen rentevaste periode is gekozen.
  • Sommige hypotheekverstrekkers hebben een rentebedenktijd tijdens de laatste 1-2 jaar van de rentevaste periode. Dan hoef je ook geen boete te betalen als je in die periode besluit over te sluiten.

Is dit het moment voor mij om over te sluiten?

Je weet nu het zit met de boete bij oversluiten. Wil je weten of oversluiten voor jou de moeite loont, ondanks de boete van je hypotheekverstrekker? Vul dan mijn gratis tool in. Dan weet je het binnen 5 minuten.