In het kort
- Het recht van hypotheek biedt de bank meer zekerheid.
- Het hypotheekrecht vestigen gebeurt in een notariële hypotheekakte en met een inschrijving in de openbare registers van het Kadaster.
- Gebruik een verhoogde hypothecaire inschrijving om de hypotheek later eventueel te verhogen zonder een nieuwe hypotheekakte te moeten laten maken.
Bereken direct wat jij kunt lenen
Wat is hypotheekrecht?
Het hypotheekrecht biedt de bank zekerheid, over het grote bedrag dat je leent. In technische termen dient jouw woning als onderpand voor de lening.
Het recht van hypotheek geeft de bank voorrang bij het verhalen van de schuld op de woning, als jij niet meer kunt betalen. Een hypotheek staat in het Burgerlijk Wetboek uitgelegd als een zekerheidsrecht, net als het pandrecht. De bank mag onder wettelijke voorwaarden jouw huis verkopen om de hypotheekschuld terug te betalen, als jij de hypotheek niet meer kunt betalen.
De termen kunnen verwarrend zijn. Als eigenaar van het huis ben jij de hypotheekgever, omdat je het hypotheekrecht geeft (aan de bank). De bank is de hypotheekhouder of de hypotheeknemer. Die ontvangt namelijk het hypotheekrecht.
Wat is het verschil tussen hypotheekrecht en pandrecht?
- Hypotheekrecht wordt gevestigd op registergoederen, zoals woningen en grond. En op sommige ingeschreven schepen en luchtvaartuigen.
- Pandrecht is het zekerheidsrecht op goederen die geen registergoederen zijn, zoals voorraden, vorderingen en andere bezittingen.
“Veel starters denken dat de bank eigenaar van hun huis wordt zodra ze een hypotheek afsluiten. Dat klopt niet. De koper blijft eigenaar van de woning. De bank krijgt een hypotheekrecht als zekerheid voor de lening. Pas wanneer de klant zijn verplichtingen niet nakomt, kan de bank onder wettelijke voorwaarden dat recht uitwinnen.” – Errol Jaliens, hypotheekadviseur bij Frits
Hoe werkt het ‘hypotheekrecht vestigen’?
Je kunt het hypotheekrecht laten vestigen in een hypotheekakte bij de notaris. De notaris legt vast op welk registergoed (jouw woning) het recht rust en tot welk bedrag de hypotheek als zekerheid dient. Daarna zal de notaris de hypotheekakte inschrijven in de openbare registers van het Kadaster. Vanaf dat moment is het hypotheekrecht gevestigd.
Voor het vestigen van de hypotheek betaal je het tarief van de notaris.
Notarissen zijn vrij om hiervoor hun tarieven te bepalen.
Mag de bank jouw huis zomaar verkopen?
Nee, ook met het recht van hypotheek mag de bank jouw huis niet zomaar verkopen. Ook niet als je de betaling van jouw hypotheek een maand gemist hebt.
Wettelijk mag de bank jouw huis verkopen als je in verzuim bent. Dat ben je meestal al zodra je een hypotheekbetaling mist, omdat je daarmee de ‘fatale termijn’ uit de hypotheekakte overschrijdt. Er staat vaak beschreven dat je de hypotheekbetaling op een bepaalde dag van de maand moet doen. Mis je de betaling? Dan ben je in verzuim.
In de praktijk zijn banken hiermee heel terughoudend. Gedwongen verkoop is vaak het allerlaatste redmiddel. Je krijgt eerst meerdere herinneringen en aanmaningen. De bank zal normaal gesproken contact met je opnemen, om te bespreken waarom je de hypotheek (tijdelijk) niet kunt betalen. Verwacht je dat je de hypotheek niet kunt betalen? Neem dan direct contact op met de bank. Dat kan meer problemen helpen voorkomen. Er zijn vaak oplossingen voor Bijzonder Beheer of hulp bij achterstanden. Banken bieden bijvoorbeeld een betalingsregeling of een budgetcoach aan.
Wat is een verhoogde hypothecaire inschrijving?
Zodra je het hypotheekrecht laat vestigen door de hypotheekakte op te laten stellen en te laten inschrijven bij het Kadaster kun je meteen kiezen voor een verhoogde hypothecaire inschrijving.
Als jouw inkomen het toelaat kun je de hypotheek voor een hoger bedrag laten inschrijven dan het bedrag dat je nu leent. Leen je bijvoorbeeld 350.000 euro, maar wil je over een paar jaar gaan verbouwen en de hypotheek verhogen? Als jouw inkomen hoog genoeg is kun je de hypotheek nu alvast laten inschrijven voor bijvoorbeeld 450.000 euro. Wil je de hypotheek over een paar jaar verhogen? Dan hoef je niet opnieuw naar de notaris voor een nieuwe hypotheekakte. Let op: de bank zal dan opnieuw bepalen of je het hogere bedrag op basis van jouw inkomen en de woning (en je verbouwplannen) mag lenen.
“Ik adviseer klanten om de hypotheek hoger te laten inschrijven als iemand later verwacht de hypotheek te willen verhogen, bijvoorbeeld voor een verbouwing of verduurzaming. Je kunt dan mogelijk een nieuwe hypotheekakte en notariskosten voorkomen. Het voegt weinig toe als iemand geen plannen heeft om later extra te lenen of als de verhoging waarschijnlijk via een andere bank of constructie zal lopen.” – Errol Jaliens, hypotheekadviseur bij Frits
Frits legt het uit
Het hypotheekrecht klinkt misschien heel notarieel, maar werkt eigenlijk vrij eenvoudig.
Heb je vragen over het recht van hypotheek of het vestigen van het hypotheekrecht?
Plan jouw gratis hypotheekgesprek. Dan leggen we het je graag uit.
Bronnen:
- Kadaster. Vestiging hypotheek. https://catalogus.kadaster.nl/brk/nl/page/VestigingHypotheek. Geraadpleegd op 21 september 2026.
- Kadaster. Recht van hypotheek. https://catalogus.kadaster.nl/brk/en/page/RechtVanHypotheek?clang=nl. Geraadpleegd op 21 september 2026.
- Rechtspraak. Zitting verzoekschriftprocedure Onderhandse Verkoop (art. 3:268 BW). https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/organisatie/rechtbanken/rechtbank-noord-holland/regels-en-procedures/zitting-verzoekschriftprocedure-onderhandse-verkoop-art-3268-bw. Geraadpleegd op 21 september 2026.
- Kadaster. Doorhaling hypotheek. https://catalogus.kadaster.nl/brk/nl/page/DoorhalingHypotheek. Geraadpleegd op 21 september 2026.
- Notaris.nl. Wat zijn de 'kosten koper'? https://www.notaris.nl/wonen/een-woning-kopen/de-kosten-koper-bij-het-kopen-van-een-huis. Geraadpleegd op 21 september 2026.

